Elektron poçt
Dərs haqqında

Elektron poçt İnternet vasitəsilə məktub göndərmək və almaq xidmətidir. Məktub bir neçə saniyəyə dünyanın istənilən yerinə çatır. Hər istifadəçinin poçt serverində poçt qutusu və ünvanı olur. Elektron poçt ünvanı üç hissədən ibarətdir: istifadəçi adı, @ işarəsi və poçt serverinin adı, məsələn, aysel2013@mail.az. Ünvanda boşluq və Azərbaycan hərfləri olmur. Poçt qutusu yaratmaq üçün poçt saytında qeydiyyatdan keçilir: ad, soyad, istifadəçi adı daxil edilir və parol fikirləşilir. Parol poçt qutusunun açarıdır: o, ən azı 8 simvoldan ibarət olmalı, hərflər və rəqəmlər birlikdə işlədilməlidir; ad, doğum tarixi kimi asan təxmin edilən sözlər seçilməməlidir. Parolu heç kimə demək olmaz (valideynlərdən başqa). 6-cı sinif şagirdləri poçt qutusunu valideynlərinin icazəsi və köməyi ilə yaratmalıdır. Məktub yazarkən «Kimə» sahəsinə alıcının ünvanı, «Mövzu» sahəsinə məktubun qısa adı, əsas sahəyə isə mətn yazılır. Məktuba fayl (şəkil, sənəd) əlavə etmək olar — buna qoşma deyilir. Gələn məktubları «Gələnlər», göndərilənləri «Göndərilənlər» qovluğunda tapmaq olar. Cavab vermək üçün «Cavab ver», başqasına ötürmək üçün «Yönləndir» düyməsi var. Təhlükəsizlik: tanımadığın adamdan gələn məktubdakı keçidi açma və qoşmanı yükləmə; şübhəli reklam məktubları (spam) silinməlidir; şəxsi məlumatlarını məktubla göndərmə. Məktubda salam, nəzakətli dil və imza olmalıdır.
Kitabda nə görəcəyik
6-cı sinifdə informatika dərsliyi kompüterin quruluşu və iş prinsipi, ədədi informasiyanın kodlaşdırılması, elektron təqdimatlar, alqoritmin xassələri və dövri alqoritmlər, proqramda dəyişənlər və elektron poçt mövzularını əhatə edir. Mövzu qısa izah, nümunə və kompüterdə və ya kompütersiz yerinə yetirilən tapşırıqla verilir.
Dərsliklə əlaqə:
Bu, dərsliyin mətni deyil — mövzunun qısa təsviridir. Dəqiq səhifəni öz dərsliyinizdə yoxlayın.
Dərs addım-addım
- 1
Başlanğıc5 dəq
Qanadlı zərf.
- 2
Yeni mövzu10 dəq
E-poçt və ünvan.
- 3
Praktika10 dəq
Poçt qutusu və parol.
- 4
Oyun10 dəq
Məktubun hissələri.
- 5
Yekun5 dəq
Təhlükəsizlik və yoxlama.
Gəl anlayaq
Şagird üçün Sadə dil

| Hissə | Nə yazılır | Nümunə |
|---|---|---|
| Kimə | alıcının ünvanı | aysel2013@mail.az |
| Mövzu | məktubun qısa adı | Layihə haqqında |
| Mətn | salam, əsas fikir, imza | Salam, Aysel! … Hörmətlə, Murad |
| Qoşma | əlavə fayl | şəkil, sənəd |
Valideyn üçün
Necə kömək etmək
- Uşaqla birlikdə ona poçt qutusu yaradın, etibarlı parol seçin və ilk məktubu birlikdə yazın.
Müəllim üçün
Dərsin məqsədləri
- Elektron poçtun iş prinsipini və ünvanın quruluşunu bilmək, poçt qutusu yaratmağın addımlarını izah etmək, etibarlı parol seçmək, məktubun hissələrini (alıcı, mövzu, mətn, qoşma) düzgün doldurmaq və təhlükəsizlik qaydalarına əməl etmək.
Necə aparmaq
- Kompüterdə praktik iş, kompütersiz modelləşdirmə, cütlükdə iş, mini-layihə
Fərdi yanaşma
- Zəif şagirdlər: nümunə üzrə addım-addım; güclü şagirdlər: öz tapşırığını qurur və yoxlayır
Suallar sinfə
- Kağız məktub ilə elektron məktubun fərqi nədir?
Necə yoxlamaq
Şagird elektron poçt ünvanının quruluşunu izah edir, etibarlı parol qaydalarını bilir, məktubun bütün hissələrini düzgün doldurur və təhlükəsizlik qaydalarına əməl edir.
Elmi dil Elmi dil
@ işarəsi
@ işarəsi ünvanda «harada» mənasını verir: istifadəçi hansı serverdədir.
Sürət
Məktub serverdən-serverə saniyələr ərzində ötürülür.
Özün öyrən
Addım-addım
- Ünvanın hissələrini bilirəm.
- Etibarlı parol qaydalarını bilirəm.
- Məktubu düzgün doldurdum.
- Təhlükəsizlik qaydalarını bilirəm.
Daha dərinə
Elmi dil: daha böyük şagirdlər, valideynlər və müəllimlər üçün.
İlk elektron məktubu 1971-ci ildə amerikalı mühəndis Rey Tomlinson göndərib; ünvanda @ işarəsini də ilk dəfə o işlədib.
Oyna və yoxla
Bu, təhlükəsiz davranışdır, yoxsa təhlükəli?
Dəftərdə belə yazırıq
- Elektron poçt ünvanının hissələrini nümunə ilə yaz.
- Etibarlı parolun 4 qaydasını yaz.
- Sinif yoldaşına layihə haqqında məktub yaz: Kimə, Mövzu, mətn, imza.
Dəftərdə sinif işi belə görünür
Nümunə: tarix və başlıq ölkənin dəftər qaydasına uyğundur.
Diqqət: tez-tez edilən səhvlər
Həyatda harada lazımdır
- Növbəti sinifdə: İnternetdə təhlükəsiz ünsiyyət
Evdə edək
Əsas
- Valideyninlə birlikdə bir qohuma təbrik məktubu yaz, şəkil qoş və göndər.
Əlavə ⭐
- «Spam nədir və onunla necə davranmalı?» sualına 3 cümlə ilə cavab ver.
Necə etməli
- Tapşırığı böyüklə birlikdə et.
- Gördüyünü sözlə izah et.
Valideynlər üçün cavablar
Ünvan: istifadəçi adı (aysel2013) + @ + server adı (mail.az). Parol: ən azı 8 simvol; hərf və rəqəm qarışığı; ad və doğum tarixi olmasın; heç kimə deyilməsin. Spam — istəmədən gələn reklam və ya şübhəli məktublardır; açmadan silinməlidir.
Ev tapşırığının addım-addım həlli — Həlli göstər (əvvəlcə özün yoxla)
Məktubu yoxlayaq
- Kimə: (boş). Mövzu: (boş). Mətn: «layihəni göndərirəm». Nə çatışmır? Alıcının ünvanı, qısa mövzu («Təbiət layihəsi»), salam, imza və qoşma. Düzgün variant: Kimə: aysel2013@mail.az; Mövzu: Təbiət layihəsi; Mətn: «Salam, Aysel! Layihəmizi qoşmada göndərirəm. Hörmətlə, Murad.» + fayl.
Ev işi dəftərdə belə görünür
Nümunə: tarix və başlıq ölkənin dəftər qaydasına uyğundur.