Ölkəni seçin
6-cı sinifRiyaziyyatHəndəsi fiqurların sahəsi və həcmi

Çevrənin uzunluğu və dairənin sahəsi

Dərsin məqsədi: Çevrə və dairəni, radius və diametri fərqləndirmək, π ədədinin mənasını təcrübə ilə başa düşmək, çevrənin uzunluğunu və dairənin sahəsini düsturla hesablamaq.
← Həndəsi fiqurların sahəsi və həcmi

Dərs haqqında

Çevrə müəyyən nöqtədən — mərkəzdən eyni məsafədə olan nöqtələrin əmələ gətirdiyi qapalı əyridir. Çevrə ilə onun daxilindəki hissə birlikdə dairə adlanır. Mərkəzi çevrənin nöqtəsi ilə birləşdirən parça radius (r), mərkəzdən keçib çevrənin iki nöqtəsini birləşdirən parça diametrdir (d); diametr radiusun iki mislidir: d = 2r. Təcrübə: bir neçə dairəvi əşyanın (fincan, qapaq, təkər) çevrəsini sapla ölçüb diametrinə böl. Hər dəfə təxminən 3,14 alınır. Bu ədəd π («pi») hərfi ilə işarə edilir; π-nin onluq yazılışı sonsuz davam edir, hesablamalarda adətən π ≈ 3,14 götürülür. Deməli, çevrənin uzunluğu C = πd = 2πr. Radiusu 5 sm olan çevrənin uzunluğu C ≈ 2 · 3,14 · 5 = 31,4 sm. Dairənin sahəsi S = πr² düsturu ilə hesablanır: dairəni çoxlu kiçik sektorlara bölüb növbə ilə düzsək, təxminən eni r, uzunluğu çevrənin yarısı (πr) olan düzbucaqlı alınır. Radiusu 10 sm olan dairənin sahəsi S ≈ 3,14 · 10² = 314 sm². Diametr verilibsə, əvvəl radiusu tapmaq lazımdır: d = 6 m → r = 3 m → S ≈ 3,14 · 9 = 28,26 m². Uzunluq xətti vahidlə (sm, m), sahə kvadrat vahidlə (sm², m²) ölçülür.

Dərsin məqsədi: Çevrə və dairəni, radius və diametri fərqləndirmək, π ədədinin mənasını təcrübə ilə başa düşmək, çevrənin uzunluğunu və dairənin sahəsini düsturla hesablamaq.

Kitabda nə görəcəyik

6-cı sinif riyaziyyat dərsliyi iki hissədən ibarətdir: natural ədədlər, nisbət, tənasüb və faiz, tam ədədlər, koordinat sistemi, çoxluqlar, tənliklər, üçbucaqlar, sahə və həcm, statistika və ehtimal. Hər bölmə ilkin yoxlama ilə başlayır, mövzuda qayda, həll olunmuş nümunə və tapşırıqlar verilir. Əvvəl nümunəni oxuyun, qaydanı öz sözlərinizlə deyin, sonra tapşırıqları dəftərdə həll edib cavabı yoxlayın.

Dərsliklə əlaqə:

Bu, dərsliyin mətni deyil — mövzunun qısa təsviridir. Dəqiq səhifəni öz dərsliyinizdə yoxlayın.

Dərs addım-addım

  1. 1

    Başlanğıc5 dəq

    Dairəvi əşyalar.

  2. 2

    Yeni mövzu10 dəq

    Radius, diametr, π.

  3. 3

    Praktika10 dəq

    Çevrənin uzunluğu.

  4. 4

    Oyun10 dəq

    Dairənin sahəsi.

  5. 5

    Yekun5 dəq

    Masa məsələsi.

Gəl anlayaq

Şagird üçün Sadə dil

VerilibÇevrənin uzunluğu C = 2πrSahə S = πr²
r = 5 sm31,4 sm78,5 sm²
r = 10 sm62,8 sm314 sm²
d = 6 m18,84 m28,26 m²
r = 1 m6,28 m3,14 m²
π ≈ 3,14 · d = 2r

Daha dərinə

Elmi dil: daha böyük şagirdlər, valideynlər və müəllimlər üçün.

Qədim yunan alimi Arximed çevrəyə daxil və xaric çəkilmiş çoxbucaqlılarla π-nin 3 10/71 ilə 3 1/7 arasında olduğunu göstərmişdi.

Oyna və yoxla

Bu kəmiyyət hansı vahidlə ölçülür?

Dəftərdə belə yazırıq

  1. Radiusu 4 sm, 7 sm olan çevrələrin uzunluğunu tap (π ≈ 3,14).
  2. Diametri 20 sm olan dairənin sahəsini tap.
  3. Təkərin radiusu 30 sm-dir. 100 dövrdə təkər neçə metr yol gedər?

Dəftərdə sinif işi belə görünür

15 noyabr1Sinif işi2çevrə — xətt, dairə — sahə · radius r, diametr d = 2r · π = C : d ≈ 3,14 · C = πd = 2πr · S = πr² · diametr verilibsə, əvvəl r · uzunluq sm, sahə sm²3
Yazılış ardıcıllığı: 1 Tarix 2 Başlıq 3 Sətir 3: çevrə — xətt, dairə — sahə · radius r, diametr d = 2r · π = C : d ≈ 3,14 · C = πd = 2πr · S = πr² · diametr verilibsə, əvvəl r · uzunluq sm, sahə sm²
Nümunə: tarix və başlıq ölkənin dəftər qaydasına uyğundur.

Dəftəri aç

Diqqət: tez-tez edilən səhvlər

Diametr verilib, düsturda birbaşa r yerinə qoymaq. Əvvəl radiusu tap: r = d : 2.
Sahə ilə uzunluğu qarışdırmaq. Uzunluq — 2πr (sm), sahə — πr² (sm²).

Həyatda harada lazımdır

  • Median və moda

Evdə edək

Əsas

  1. Üç dairəvi əşyanın çevrəsini və diametrini ölç, C : d nisbətini cədvəldə yaz.

Əlavə ⭐

  1. Radiusu 2 m olan dairəvi gül ləki üçün haşiyə (çevrə) neçə metr olmalıdır? Ləkin sahəsi nə qədərdir?

Necə etməli

  1. Tapşırıqları dəftərdə həll et.
  2. Cavabı təxminlə və ya tərs əməllə yoxla.
Valideynlər üçün cavablar

25,12 sm; 43,96 sm. r = 10 sm, S ≈ 314 sm². C ≈ 2 · 3,14 · 30 = 188,4 sm; 100 dövr ≈ 18 840 sm ≈ 188,4 m. Ev: nisbətlər 3,1-ə yaxın; C ≈ 12,56 m, S ≈ 12,56 m².

Ev tapşırığının addım-addım həlli — Həlli göstər (əvvəlcə özün yoxla)
  1. Həll edək

    1. Dairəvi masanın diametri 1 m-dir. Masanın kənarına lent tikmək üçün neçə metr lent lazımdır? Masanın üstünü örtmək üçün nə qədər sahə? C ≈ 3,14 · 1 = 3,14 m lent. r = 0,5 m, S ≈ 3,14 · 0,25 = 0,785 m².

Ev işi dəftərdə belə görünür

15 noyabr1Ev işi2Çevrə və dairə3
Yazılış ardıcıllığı: 1 Tarix 2 Başlıq 3 Sətir 3: Çevrə və dairə
Nümunə: tarix və başlıq ölkənin dəftər qaydasına uyğundur.

Özünü yoxla