Ölkəni seçin
5-ci sinifRiyaziyyatFaizin hesablanması

Ədədin faizinin hesablanması

Dərsin məqsədi: Ədədin faizini tapmaq, 10 %, 25 %, 50 % kimi faizləri kəsrlə əlaqələndirib şifahi hesablamaq, endirim məsələlərini həll etmək.
← Faizin hesablanması

Dərs haqqında

Faiz ədədin yüzdə bir hissəsidir: 1 % = 1/100 = 0,01. Ədədin faizini tapmaq üçün əvvəl onun 1 %-ni (ədədi 100-ə bölürük), sonra lazım olan faizi tapırıq (vururuq). 80-in 25 %-i: 80 : 100 = 0,8; 0,8 · 25 = 20. Başqa yol: faizi onluq kəsr kimi yazıb ədədə vururuq: 80 · 0,25 = 20. Bəzi faizləri kəsrlə hesablamaq daha asandır: 50 % = 1/2, 25 % = 1/4, 10 % = 1/10, 20 % = 1/5. Deməli, 80-in 25 %-i 80 : 4 = 20, 350-nin 10 %-i 350 : 10 = 35. 10 %-dən istifadə edib başqa faizləri tapmaq olar: 350-nin 30 %-i = 35 · 3 = 105; 5 %-i = 35 : 2 = 17,5. Endirim məsələsi: 60 manatlıq köynəyə 20 % endirim var. Endirim: 60 : 5 = 12 manat; yeni qiymət: 60 − 12 = 48 manat. Ədədin 100 %-i ədədin özüdür.

Dərsin məqsədi: Ədədin faizini tapmaq, 10 %, 25 %, 50 % kimi faizləri kəsrlə əlaqələndirib şifahi hesablamaq, endirim məsələlərini həll etmək.

Kitabda nə görəcəyik

5-ci sinif riyaziyyat dərsliyində mövzu adətən həyati nümunə, qayda, həll olunmuş misal və müxtəlif çətinlikdə tapşırıqlarla verilir. Əvvəl nümunəni diqqətlə oxuyun, qaydanı öz sözlərinizlə deyin, sonra tapşırıqları dəftərdə həll edib cavabı yoxlayın.

Dərsliklə əlaqə:

Bu, dərsliyin mətni deyil — mövzunun qısa təsviridir. Dəqiq səhifəni öz dərsliyinizdə yoxlayın.

Dərs addım-addım

  1. 1

    Başlanğıc5 dəq

    Yüz xanalı kvadrat.

  2. 2

    Yeni mövzu10 dəq

    1 % və ədədin faizi.

  3. 3

    Praktika10 dəq

    Kəsrlərlə faizlər.

  4. 4

    Oyun10 dəq

    10 % açarı.

  5. 5

    Yekun5 dəq

    Endirim məsələsi.

Gəl anlayaq

Şagird üçün Sadə dil

FaizKəsrNümunə
50 %1/240-ın 50 %-i = 20
25 %1/480-in 25 %-i = 20
20 %1/560-ın 20 %-i = 12
10 %1/10350-nin 10 %-i = 35
ədəd : 100 · faiz

Bu dərsdəki terminlər

Altından xətt çəkilmiş sözə basın — izahı lüğətdə açılacaq.

Faiz
Yüzdə bir hissə: 1% = 1/100.
Onluq kəsr
Məxrəci 10, 100, 1000 olan kəsr: 0,7.
Həcm
Cismin tutduğu fəza; kub vahidlərlə: sm³.

Daha dərinə

Elmi dil: daha böyük şagirdlər, valideynlər və müəllimlər üçün.

Bir çox Avropa dillərində faizi bildirən söz latınca «yüzdən» mənasını verən ifadədən yaranıb.

Oyna və yoxla

Cavab neçədir?

Dəftərdə belə yazırıq

  1. Hesabla: 120-nin 50 %-i, 25 %-i, 10 %-i, 5 %-i.
  2. 400-ün 15 %-i; 90-ın 30 %-i.
  3. 45 manatlıq çantaya 20 % endirim var. Yeni qiymət?

Dəftərdə sinif işi belə görünür

15 noyabr1Sinif işi21 % = 1/100 = 0,01 · ədədin faizi: ədəd : 100 · faiz · 50 % = 1/2 · 25 % = 1/4 · 20 % = 1/5 · 10 % = 1/10 · endirim: qiymət − faiz · 100 % = ədədin özü3
Yazılış ardıcıllığı: 1 Tarix 2 Başlıq 3 Sətir 3: 1 % = 1/100 = 0,01 · ədədin faizi: ədəd : 100 · faiz · 50 % = 1/2 · 25 % = 1/4 · 20 % = 1/5 · 10 % = 1/10 · endirim: qiymət − faiz · 100 % = ədədin özü
Nümunə: tarix və başlıq ölkənin dəftər qaydasına uyğundur.

Dəftəri aç

Diqqət: tez-tez edilən səhvlər

«80-in 25 %-i = 80 − 25» düşünmək. Faiz hissədir: 80 : 4 = 20.
Endirimi tapıb qiymətdən çıxmamaq. Yeni qiymət = köhnə qiymət − endirim.

Həyatda harada lazımdır

  • Düzbucaqlı paralelepipedin həcmi

Evdə edək

Əsas

  1. Reklamda və ya etiketdə 2 faiz tap (endirim, tərkib) və onların nə demək olduğunu izah et.

Əlavə ⭐

  1. Sinifdə 30 şagird var, 40 %-i oğlandır. Neçə oğlan var?

Necə etməli

  1. Tapşırıqları dəftərdə həll et.
  2. Cavabı təxminlə və ya tərs əməllə yoxla.
Valideynlər üçün cavablar

120: 50 % = 60, 25 % = 30, 10 % = 12, 5 % = 6. 400-ün 15 %-i = 60; 90-ın 30 %-i = 27. Çanta: endirim 9 manat, yeni qiymət 36 manat. Ev: 30 · 0,4 = 12 oğlan.

Ev tapşırığının addım-addım həlli — Həlli göstər (əvvəlcə özün yoxla)
  1. Həll edək

    1. Telefonun qiyməti 350 manatdır, 10 % endirim var. Yeni qiymət? 10 %: 350 : 10 = 35 manat. Yeni qiymət: 350 − 35 = 315 manat. Yoxlama: 315 qiymətin 90 %-dir: 35 · 9 = 315 ✓.

Ev işi dəftərdə belə görünür

15 noyabr1Ev işi2Ədədin faizi3
Yazılış ardıcıllığı: 1 Tarix 2 Başlıq 3 Sətir 3: Ədədin faizi
Nümunə: tarix və başlıq ölkənin dəftər qaydasına uyğundur.

Özünü yoxla