Ölkəni seçin
5-ci sinifRiyaziyyatFəza fiqurları

Düzbucaqlı paralelepipedin həcmi

Dərsin məqsədi: Düzbucaqlı paralelepipedin və kubun elementlərini tanımaq, həcmin nə olduğunu başa düşmək, V = a · b · c düsturu ilə həcmi hesablamaq, həcm vahidlərini (sm³, dm³, m³, litr) əlaqələndirmək.
← Fəza fiqurları

Dərs haqqında

Kibrit qutusu, kərpic, kitab düzbucaqlı paralelepiped formasındadır. Onun 6 üzü (hamısı düzbucaqlıdır), 12 tili və 8 təpəsi var. Paralelepipedin üç ölçüsü var: uzunluq (a), en (b) və hündürlük (c). Bütün tilləri bərabər olan paralelepiped kubdur. Həcm cismin fəzada nə qədər yer tutduğunu göstərir. Həcmi ölçmək üçün vahid kubdan istifadə edirik: tili 1 sm olan kubun həcmi 1 kub santimetrdir (1 sm³). Paralelepipedin həcmi onun içinə neçə vahid kub yerləşdiyini göstərir: V = a · b · c. Ölçüləri 4 sm, 3 sm, 2 sm olan qutuya bir qatda 4 · 3 = 12 kub, iki qatda 24 kub yerləşir: V = 24 sm³. Kubun həcmi V = a · a · a = a³; tili 3 sm olan kub: 27 sm³. Həcm vahidləri: 1 dm³ = 1000 sm³, 1 m³ = 1000 dm³. Mayelərin həcmi litrlə ölçülür: 1 l = 1 dm³, yəni tili 10 sm olan kub qabın tutumu 1 litrdir. Həcmi hesablayanda bütün ölçülər eyni vahiddə olmalıdır.

Dərsin məqsədi: Düzbucaqlı paralelepipedin və kubun elementlərini tanımaq, həcmin nə olduğunu başa düşmək, V = a · b · c düsturu ilə həcmi hesablamaq, həcm vahidlərini (sm³, dm³, m³, litr) əlaqələndirmək.

Kitabda nə görəcəyik

5-ci sinif riyaziyyat dərsliyində mövzu adətən həyati nümunə, qayda, həll olunmuş misal və müxtəlif çətinlikdə tapşırıqlarla verilir. Əvvəl nümunəni diqqətlə oxuyun, qaydanı öz sözlərinizlə deyin, sonra tapşırıqları dəftərdə həll edib cavabı yoxlayın.

Dərsliklə əlaqə:

Bu, dərsliyin mətni deyil — mövzunun qısa təsviridir. Dəqiq səhifəni öz dərsliyinizdə yoxlayın.

Dərs addım-addım

  1. 1

    Başlanğıc5 dəq

    Kublardan qurulmuş qutu.

  2. 2

    Yeni mövzu10 dəq

    Paralelepiped və kub.

  3. 3

    Praktika10 dəq

    Vahid kublar və həcm.

  4. 4

    Oyun10 dəq

    V = a · b · c.

  5. 5

    Yekun5 dəq

    Litr və hovuz.

Gəl anlayaq

Şagird üçün Sadə dil

ÖlçülərHesablamaHəcm
4 sm, 3 sm, 2 sm4 · 3 · 224 sm³
5 sm, 2 sm, 3 sm5 · 2 · 330 sm³
kub, a = 3 sm3 · 3 · 327 sm³
kub, a = 10 sm10 · 10 · 101000 sm³ = 1 l
V = a · b · c · 1 l = 1 dm³

Bu dərsdəki terminlər

Altından xətt çəkilmiş sözə basın — izahı lüğətdə açılacaq.

Həcm
Cismin tutduğu fəza; kub vahidlərlə: sm³.

Daha dərinə

Elmi dil: daha böyük şagirdlər, valideynlər və müəllimlər üçün.

Rəvayətə görə, qədim yunan alimi Arximed cismin həcmini onun suyu nə qədər qaldırdığına görə təyin etmək fikrinə gəlmişdir.

Oyna və yoxla

Həcm neçədir?

Dəftərdə belə yazırıq

  1. Hesabla: 6 sm, 5 sm, 4 sm; kub a = 5 sm.
  2. Çevir: 3 dm³ = ? sm³; 2 l = ? dm³; 5000 sm³ = ? l.
  3. Akvariumun ölçüləri 50 sm, 30 sm, 40 sm. Neçə litr su tutur?

Dəftərdə sinif işi belə görünür

15 noyabr1Sinif işi2paralelepiped: 6 üz, 12 til, 8 təpə · kub: bütün tillər bərabər · V = a · b · c · kub: V = a³ · 1 dm³ = 1000 sm³ · 1 m³ = 1000 dm³ · 1 l = 1 dm³ · eyni vahidlər3
Yazılış ardıcıllığı: 1 Tarix 2 Başlıq 3 Sətir 3: paralelepiped: 6 üz, 12 til, 8 təpə · kub: bütün tillər bərabər · V = a · b · c · kub: V = a³ · 1 dm³ = 1000 sm³ · 1 m³ = 1000 dm³ · 1 l = 1 dm³ · eyni vahidlər
Nümunə: tarix və başlıq ölkənin dəftər qaydasına uyğundur.

Dəftəri aç

Diqqət: tez-tez edilən səhvlər

Ölçüləri toplamaq (4 + 3 + 2). Həcm üçün vururuq: 4 · 3 · 2 = 24.
Fərqli vahidləri birlikdə vurmaq (1 m · 20 sm · 5 sm). Əvvəl hamısını eyni vahidə çevir: 100 sm · 20 sm · 5 sm.

Həyatda harada lazımdır

  • Ehtimal

Evdə edək

Əsas

  1. Evdə 2 qutunun ölçülərini ölç, həcmlərini hesabla və müqayisə et.

Əlavə ⭐

  1. Tili 1 dm olan kub neçə tili 1 sm olan kubdan ibarətdir?

Necə etməli

  1. Tapşırıqları dəftərdə həll et.
  2. Cavabı təxminlə və ya tərs əməllə yoxla.
Valideynlər üçün cavablar

6 · 5 · 4 = 120 sm³; 5 · 5 · 5 = 125 sm³. 3 dm³ = 3000 sm³; 2 l = 2 dm³; 5000 sm³ = 5 l. Akvarium: 50 · 30 · 40 = 60 000 sm³ = 60 l. Ev: 10 · 10 · 10 = 1000 kub.

Ev tapşırığının addım-addım həlli — Həlli göstər (əvvəlcə özün yoxla)
  1. Həll edək

    1. Hovuzun uzunluğu 10 m, eni 5 m, dərinliyi 2 m-dir. Neçə m³ su tutur? V = 10 · 5 · 2 = 100 m³. 1 m³ = 1000 l olduğundan, bu 100 000 litrdir.

Ev işi dəftərdə belə görünür

15 noyabr1Ev işi2Paralelepipedin həcmi3
Yazılış ardıcıllığı: 1 Tarix 2 Başlıq 3 Sətir 3: Paralelepipedin həcmi
Nümunə: tarix və başlıq ölkənin dəftər qaydasına uyğundur.

Özünü yoxla